Fot. www.polska-org.pl

Restauracja Cafe Halbe Allee funkcjonowała od końca XIX wieku do końca II wojny światowej, z tego 19 lat w Wolnym Mieście Gdańsku. Bywali tutaj wszyscy: koronowane głowy, członkowie miejskiej socjety i oficerowie polskiego wywiadu, ze słynnymi majorami Janem Żychoniem i Jerzym Sosnowskim. Nie tylko zresztą polski wywiad przychodził tutaj na obiad, ciastko, kawę,

kieliszek nalewki - skoro w mieście ścierały się interesy kilku państw. Wiadomo także, że w 1895 roku, po raz pierwszy w Gdańsku, odbył się tu publiczny pokaz oświetlenia elektrycznego, prawdopodobnie w oparciu o żarówkę z włóknem węglowym tego typu jak ta opatentowana w 1879 roku przez Thomasa Edisona.

Czas na nowy etap w historii tego obiektu

Fot. Gdańskie Nieruchomości

Obiekt jest po gruntownym remoncie i można tu poprowadzić działalność gastronomiczną wg własnego pomysłu. Procedura najmu dostępna jest w Dziale Nieruchomości i Lokali Użytkowych Gdańskich Nieruchomości, Gdańsk ul.Dyrekcyjna 5 oraz na stronie internetowej https://www.nieruchomoscigda.pl/nieruchomosci/lokale-uzytkowe. Jest także możliwość obejrzenia lokalu po uprzednim telefonicznym umówieniu się z administratorem, tel. 58 320 80 14; 58 340 60 02

Obiekt przystosowany jest w pełni do działalności gospodarczej, posiada wszystkie potrzebne instalacje i systemy. Ponadto znajdują się tu: 2 sale restauracyjne, biuro restauracji, korytarz, hol główny, przedsionek, 2 WC dla klientów, WC dla klientów przystosowane dla potrzeb osób niepełnosprawnych, kuchnia, zmywalnia, obieralnia, 2 pomieszczenia rozdzielni kelnerskiej, 2 WC dla pracowników, pomieszczenie socjalne, 3 pomieszczenia magazynowe, komunikacja, pomieszczenie węzła, wentylatorownia, rozdzielnia elektryczna, śmietnik wewnętrzny. Teren przynależny do lokalu o powierzchni 405 m2 kiedyś był ogródkiem gastronomicznym pełnym stolików. Nic nie stoi na przeszkodzie żeby wrócić do tego rozwiązania.

Najpierw była Aleja

Fot. www.polska-org.pl

Tu gdzie dziś jest Aleja Zwycięstwa była „Wielka Aleja” powstała w latach 1768-1770 na miejscu istniejącej od wieków drogi z Gdańska do Oliwy. Reprezentacyjna, 30 metrowej szerokości droga była gęsto obsadzona lipami i składała się ze środkowego pasa przeznaczonego dla pojazdów (wozy, tramwaje konne od 1872, elektryczne od 1896) i dwóch, 5 metrowych promenad dla pieszych. Przy alei powstawały liczne kawiarnie również z ogródkami. Najbardziej znane z nich to nieistniejąca dziś Cztery Pory Roku (Vier Jahreszeiten), w miejscu której stanął czołg-pomnik, Cafe Konditorei oraz znajdująca się po przeciwnej stronie drogi Połowa Alei (Cafe Halbe Allee). Obecnie Wielka Aleja, nazwana współcześnie Aleją Zwycięstwa to część głównej arterii komunikacyjnej Gdańska, składająca się z linii tramwajowej, dwóch trzypasmowych jezdni oraz Traktu Konnego – jednokierunkowej, jezdni prowadzącej w kierunku Gdańska. Tradycyjna nazwa nie jest przypadkowa: Halbe Alee to po polsku połowa alei. I rzeczywiście restauracja znajdowała się przy Wielkiej Alei Lipowej, w pół drogi z Śródmieścia Gdańska do Wrzeszcza.

A w połowie Alei restauracja Cafe Halbe Allee

Fot. www.polska-org.pl

Cafe Halbe Allee powstała w końcu XIX wieku (1890r), na co wskazuje styl architektoniczny oraz dokumentacja historyczna. Pierwszym właścicielem kawiarni prawdopodobnie był członek rodziny Feyerabend (nazwisko i nazwa firmy, która od połowy XVIII wieku do końca II wojny światowej zajmowała się hurtowym handlem wina sprowadzanego z zachodniej Europy i zaopatrująca gdański handel detaliczny oraz lokale gastronomiczne). Wiemy, że w 1895 roku, po raz pierwszy w Gdańsku, odbył się tam publiczny pokaz oświetlenia elektrycznego.

Miejsce spotkań elity i szpiegów

Fot. www.polska-org.pl

W czasach Wolnego Miasta Gdańska Cafe Halbe Allee służyła jako miejsce spotkań oficerów wywiadu różnych państw. Szczególne znaczenie miały wizyty takich postaci jak majora Jana Żychońskiego oraz Jerzego Sosnowskiego – legendy polskiego wywiadu. Gdańsk w tamtym okresie był areną międzynarodowej dyplomacji oraz handlu, a Cafe Halbe Allee oferowała dyskretną atmosferę dla negocjacji i rozmów politycznych. Przez wiele lat w Café Halbe Allee bywała elita - od arystokracji i gdańskich wyższych sfer, po oficerów wywiadów, także tych polskich. Poza majorem Janem Żychoniem ponoć bywał tam podczas pobytów w Gdańsku również szpieg Jerzy Sosnowski, legenda polskiego wywiadu, na co dzień operujący w Berlinie.

Lokal był świadkiem wielu ważnych wydarzeń historycznych i miejscem spotkań wpływowych postaci. Można było tu skosztować wyśmienitej kuchni regionalnej. Odbywały się tutaj także wydarzenia społeczne i sportowe. Ostatni goście bywali tu jeszcze w 1945 roku.

Po wojnie budynek zmienił swą funkcję na handlowo-usługową. Z uwagi na nowe funkcje i wprowadzenie różnorakich działalności (m.in. sprzedaż armatury łazienkowej, sklep spożywczy, stomatologia) wprowadzono sztuczne podziały wnętrza poprzez wbudowanie ścian działowych. Nienaruszona forma dekoracji wewnętrznych, oryginalnych zachowała się jedynie w pomieszczeniu narożnym południowo-wschodnim skrzydła wschodniego. Ocalało również kilka płyt boazeryjnych, profile słupów i zastrzałów, a nawet kasety po pierwotnych roletach. W ramach remontu odtworzono nieistniejące detale architektoniczne, kolorystykę i klimat miejsca. Tylko szpiegów już nie ma.